Jesteś tutaj

Wzrost a rozwój gospodarczy

Procesy gospodarcze nie przebiegają w sposób harmonijny i zrównoważony. Dotyczy to przede wszystkim wzrostu gospodarczego, który statystycznie wyrażany jest przez przyrost produktu narodowego brutto - PNB lub krajowego - PKB w określonym czasie. Teoria wzrostu gospodarczego stara się uchwycić czynniki, które decydują o zmianach podstawowych wielkości makroekonomicznych (produkcji, zatrudnienia, inwestycji, konsumpcji), determinujących poziom rozwoju gospodarczego. Przez wzrost gospodarczy należy rozumieć proces zwiększenia zasobu dóbr konsumpcyjnych i produkcyjnych, znajdujący swoje odzwierciedlenie we wzroście dochodu narodowego (produktu krajowego). Wzrost gospodarczy wyraża więc krótkookresowe zmiany ilościowe, natomiast rozwój ekonomiczny jest terminem szerszym, oprócz zmian ilościowych, takich jak zmiany poziomu produkcji konsumpcji, zatrudnienia, obejmuje przemiany jakościowe w gospodarce, których zaobserwowanie wymaga dłuższego okresu. Między tymi procesami zachodzą ścisłe związki i współzależności. Z jednej strony, tempo wzrostu gospodarczego zależy od potencjału ekonomicznego, poziomu rozwoju technologii i wiedzy, a z drugiej - rozwój ekonomiczny uwarunkowany jest odpowiednim zwiększaniem produkcji dóbr i usług, co wyrażane jest przez przyrost PKB.

Rozwój gospodarczy obejmuje nie tylko wszystkie składniki wpływające na wzrost dochodu narodowego, ale także jakościowe przemiany w dłuższym okresie w rzeczowej, własnościowej i instytucjonalnej strukturze gospodarki narodowej.

Wzrost gospodarczy wyraża się w:

  • aspekcie rzeczowym - szybszym wzrostem przemysłu przetwórczego niż przemysłu wydobywczego oraz w jeszcze szybszym wzroście sfery usług konsumpcyjnych w porównaniu ze wzrostem całej sfery produkcji materialnej;
  • aspekcie własności - powstawaniem własności państwowej i komunalnej, w rosnącym udziale wielkich korporacji w ogólnym zasobie kapitału;
  • aspekcie instytucjonalnym - rosnącą rolą instytucji państwowych, budżetu państwa oraz systemu bankowego i rynku kapitałowego w funkcjonowaniu gospodarki narodowej.