Proces produkcji jako podstawa działalności gospodarczej

Działalność gospodarcza polega na wytwarzaniu produktów i świadczeniu usług w celach zarobkowych.

Ustawa z dn. 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej określa, że działalnością gospodarczą jest działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu gospodarczego zajmującego się taką działalnością. Jest ona podstawową ustawą regulującą działalność gospodarczą.

Działalność gospodarcza człowieka dotyczy nie tylko dóbr materialnych ale i usług. Dzięki produkcji, dobra gospodarcze zwiększają swoją wartość. Produkcja jest pierwszą fazą procesu gospodarowania. Dzięki podmiotowi i wymianie dobra te dochodzą do tych, którzy je potrzebują i zaspokajają ich potrzeby.

Wymiana to dobrowolne przekazywanie dóbr lub świadczenie usług na rzecz konsumentów po ustalonej cenie.

Działalność gospodarcza jest działalnością celową. Celem jest zaspokojenie potrzeb czyli konsumpcja.

Konsumpcja polega więc na spożyciu (zużycie) dóbr i usług, czyli jest procesem zaspokojenia potrzeb. Konsumpcja odbywa się w ramach gospodarstw domowych oraz instytucji konsumpcji zbiorowych (szpitale, wojsko, szkoły, urzędy państwowe). Konsumpcja jest więc celem działalności gospodarczej i zamknięciem całego procesu ekonomicznego.

---

Tak więc ogniwami procesu gospodarczego są:

PRODUKCJA - PODZIAŁ - WYMIANA - KONSUMPCJA

---

Jak widzimy produkcja jest podstawą działalności gospodarczej. W tradycyjnym ujęciu produkcja wszelka działalność ludzka, której celem jest wytwarzanie określonych dóbr materialnych przynoszących zyski producentowi i zaspokajających potrzeby społeczne. Jeśli produkcja ma charakter zorganizowany, systematyczny i ciągły, to określona jest jako proces produkcji. Zasoby służą jako nakłady do produkowania dóbr, dlatego też często określane są mianem czynników wytwórczych lub czynników produkcji.

W każdym procesie produkcyjnym niezbędne są określone czynniki produkcji:

1. praca (siła robocza, kapitał ludzki) - stanowi całokształt fizycznych i psychicznych umiejętności człowieka, niezbędnych do wykonywania określonej pracy
2. środki produkcji, na które składają się:
   
   1. środki pracy - środki za pomocą których wytwarzane są określone dobra.
      
      Do środków pracy zaliczamy między innymi: maszyny i urządzenia, budynki i budowle, urządzenia transportowe i komunikacyjne.
   2. przedmioty pracy - przedmioty na które skierowana jest praca ludzka i z których wytwarzane są określone dobra ekonomiczne (surowce, materiały, półfabrykaty).

Siły wytwórcze - środki produkcji oraz posługujący się nimi ludzie, dzięki posiadanym umiejętnościom wytwórczym. Stanowią zespół czynników decydujących o potencjalnie produkującym społeczeństwie. Na ich poziom poza czynnikami produkcji wpływają technologie i organizacje procesu produkcyjnego.

Technologia produkcji - decyduje o sposobie produkcji, czyli o metodach przetwarzania surowców i materiałów w produkty. Wyznacza ona ilości i rodzaj zasobów koniecznych do wyprodukowania danego produktu, wyznacza również propozycje w jakich zasoby te powinny być ze sobą połączone. Osiągnięcia współczesnej technologii mają wpływ na jakość i koszt produktów, a przede wszystkim na produkowane coraz na nowszych, doskonalszych wyrobów.

Organizacja (przedsiębiorczość) - umiejętny dobór środków produkcji i odpowiednie powiązanie z nimi właściwych zespołów ludzkich. Organizacja jest elementem określającym zasady działania i wykorzystywania środków produkcji, jest czynnikiem zespalającym środki produkcji z siłą roboczą. Zdaniem organizacji jest wykorzystanie tych zasobów do realizacji wytyczonych celów. Dobrze zorganizowany przez człowieka proces produkcji przynosi optymalne efekty w postaci dużej i jakościowo dobrej produkcji oraz znacznego zysku. Korzyści z tego ma zarówno producent i jego załoga jak i użytkownik.

Wynika z tego, że o ostatecznych efektach procesu produkcyjnego decyduje zawsze człowiek - jego kwalifikacje i umiejętności oraz twórczy stosunek do pracy. Człowiek twórczy poszukuje stale lepszych metod pracy, doskonaląc przez to samego siebie. Szczególnie cenioną w procesie produkcji cechą człowieka jest przedsiębiorczość, która pozwala mu zarówno na podjęcie działalności gospodarczej, jak i efektywne jej produkowanie.

Jak wiemy ziemia, praca i kapitał są niezbędne do procesu produkcyjnego. Niestety pozostawione same sobie niczego nie wyprodukują. Trzeba je więc połączyć by zorganizować jednostkę produkcyjną. Ktoś musi podjąć decyzję co jak i gdzie produkować. Osobę (lub osoby), która podejmuje się odpowiedzialności i ryzyka zatrudnienia: ziemi, pracy i kapitału, i która decyduje w jaki sposób te czynniki wytwórcze mają być wykorzystane, nazywa się przedsiębiorcą.

Wynika z tego, że przedsiębiorcy są ludźmi podejmującymi decyzje i ponoszącymi ryzyko, gdyż nabywając usługi i zatrudniając czynniki produkcyjne, nie mają oni żadnej gwarancji, że przychody uzyskane ze sprzedaży gotowych produktów pokryją poniesione koszty. Nie mają oni żadnej pewności, że osiągną zyski. To właśnie spodziewane zyski motywują ich do podjęcia ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej.